Εκτεταμένα προβλήματα στα ηχητικά φανάρια – Εμπόδια στην αυτόνομη μετακίνηση των τυφλών στη Θεσσαλονίκη
- Γράφει ο Φώτης Μπίμπασης, Αντιπρόεδρος Πράσινου Ιδρύματος “Θεόφραστος”:
Σοβαρές δυσλειτουργίες στη λειτουργία των ηχητικών σηματοδοτών στο κέντρο της Θεσσαλονίκη αναδεικνύει έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Περιφερειακή Ένωση Κεντρικής Μακεδονίας του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τυφλών . Η επιτόπια καταγραφή φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα προσβασιμότητας που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των ατόμων με αναπηρία όρασης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, περισσότερα από διακόσια εβδομήντα φωτεινά σηματοδοτικά σημεία στο ευρύτερο κέντρο της πόλης δεν παρέχουν λειτουργικό ηχητικό σήμα. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι μηχανισμοί ηχοσήμανσης είναι απενεργοποιημένοι, ενώ αλλού η ένταση του ήχου είναι τόσο χαμηλή που δεν καθίσταται αντιληπτή μέσα στον έντονο αστικό θόρυβο. Παράλληλα, καταγράφηκαν διασταυρώσεις όπου δεν έχει εγκατασταθεί καν η προβλεπόμενη υποδομή. Η σημασία των ηχητικών σηματοδοτών Τα ηχητικά φανάρια δεν συνιστούν απλώς τεχνική διευκόλυνση. Αποτελούν θεμελιώδες εργαλείο αυτόνομης και ασφαλούς μετακίνησης. Για έναν τυφλό πεζό, το ηχητικό σήμα λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός πληροφόρησης: καθορίζει με σαφήνεια το χρονικό σημείο ασφαλούς διέλευσης και προσφέρει προσανατολισμό ως προς την κατεύθυνση της διάβασης.
Η απουσία ή η δυσλειτουργία τους δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας και ενισχύει την εξάρτηση από τρίτους. Η ανεξάρτητη μετακίνηση, που αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα και βασική προϋπόθεση κοινωνικής ένταξης, υπονομεύεται όταν οι κρίσιμες αστικές υποδομές δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των χρηστών τους. Οι δυσκολίες χωρίς ηχοσήμανση Σε διασταυρώσεις χωρίς λειτουργικό ηχητικό σύστημα, η διάσχιση του δρόμου βασίζεται αποκλειστικά στην ακουστική αντίληψη της κυκλοφορίας. Ωστόσο, οι σύγχρονες κυκλοφοριακές συνθήκες καθιστούν αυτή τη μέθοδο ιδιαίτερα επισφαλή: • Τα ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα κινούνται σχεδόν αθόρυβα.
• Η συνεχής ροή κυκλοφορίας δυσχεραίνει την αναγνώριση της φάσης του πράσινου για τους πεζούς.
• Ο περιβαλλοντικός θόρυβος (μηχανές, κορναρίσματα, έργα) προκαλεί αποπροσανατολισμό.
• Οι πολλαπλές λωρίδες κυκλοφορίας και οι σύνθετες διασταυρώσεις αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος. Χωρίς σαφές και επαρκούς έντασης ηχητικό σήμα, ο τυφλός πεζός συχνά αναγκάζεται είτε να αναμένει υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να αισθανθεί ασφαλής είτε να ζητήσει βοήθεια από διερχόμενους, γεγονός που περιορίζει ουσιαστικά την αυτονομία του. Ζήτημα αστικής ευθύνης Η εύρυθμη λειτουργία των ηχητικών σηματοδοτών δεν αποτελεί δευτερεύον τεχνικό ζήτημα, αλλά θέμα ισότιμης πρόσβασης στον δημόσιο χώρο. Η άμεση αποκατάσταση των βλαβών, ο τακτικός έλεγχος συντήρησης και η επέκταση της ηχοσήμανσης σε κομβικές διασταυρώσεις συνιστούν αναγκαίες παρεμβάσεις για μια πόλη που επιδιώκει να είναι συμπεριληπτική και ασφαλής για όλους.
Η προσβασιμότητα δεν εξαντλείται σε ράμπες και διαμορφώσεις πεζοδρομίων. Μετριέται και στη δυνατότητα ενός ανθρώπου να διασχίσει τον δρόμο με ασφάλεια, χωρίς φόβο και χωρίς εξάρτηση — μια βασική προϋπόθεση αξιοπρεπούς και αυτόνομης διαβίωσης.